ung sk himni

Ea hva vegur eitt sk miki?

lftir yfir ingvallavatni

leiinni til ingvalla einn gvirisdag fyrir ekki lngu datt mr hug enn ein urftin* eins og svo oft ur. g var a dst a gvirisskjunum og bar au saman vi mistri og svifryki sem blasti vi sunnlendingum sem og fleirum hvassvirinu sumarlok. Svo rammt kva a ykkninu a ekki sst Esju fr Reykjavk egar verst lt. En ennan dag var svo sannarlega anna upp teningnum. Lungamjkir hnorar svifu yfir landi og lofuu gu. Heimkynni engla sagi einhver, svo ltt og mjk og hlleg. Ea hva?
Cloud1

Yfir Skarsheiinni sveif einn blstri, heldur strri en ngrannarnir og ekki laust vi a hlfgerur steji vri a myndast. g velti fyrir mr hvort hann vri nokkurskonar fordyri a sra veurlagi uppi Borgarfiri og fram norur. a er stundum svo, a landslagi skiptir verinu niur hlf svona eins og a getur gert hr slandi me heiar og fjll vi 1.000 metrana. Hva um a. Mr reiknaist til a str hans vri ca. 3 km. breidd, lklega sama dpt og hin jafnvel 5 km. Umreikna rmml, vrum vi me 45 km af ski. Mia vi forsendur sem g fann vef NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration), v etta sk sem g s hvorki meira n minna en 45 milljn tonn ea 45.135.000.000 kg. a samsvarar um a bil 130.000 stykkjum af Boeing 747 Jumbo Jet fullhlnum.
Cloud2
Forsendurnar eru r skv. upplsingum NOAA a einn rmmetri af vatnsmettuu lofti 2 km h vegur 1,003 kg. mti kemur a venjulegt andrmsloft vegur raun meira, ea 1,007 kg/m. etta ir a elismassi venjulegs lofts er aeins meiri en hefbundins sks, ess vegna svfur ski loftunum v a er raun lttara. Eins rmmetra sk tveggja km h vegur 1,003 kg og fltur ofan 2.014 tonnum af andrmslofti.
Og mr fannst svo ltt yfir essum gvirisskjum.
*Useless Information.

lfur og gll vi mna...

Mnagll og lfur.

Ni essari mynd af lf og gl um mnann, 22 rosabaug og ef grannt er skoa m greina daufan tangent boga efst. Sj strra eintak hr!

Teki Akureyri a kvldi Fstudagsins langa, 21. mars.


Tunglmyrkvinn 21. febrar 2008

Tunglmyrkvi 21. feb. 2008

Ekki ni maur a njta myrkvans sem skyldi 21. feb. s.l. Skjahula var fyrir og lti sst til mnans. essa mynd ni g a smella af gjrningnum, en v miur ekki eins og maur hefi kosi. Strri mynd m finna Flickrinu.

Umbra / Penumbra

essi skringamynd vi um ljsmyndina hr a ofan og snir skuggann og hlfskuggann v augnabliki sem ljsmyndin var tekin.


Norurljs - fyrri hluti

Hvtrsa

Sj fleiri myndir hr Flickrinu

kringum mnaarmt janars og febrar voru norurljs nokku glsileg og tilkomumikil s han fr slandi og reyndar svo a au voru frttum mbl.is. Mr finnst, eins og lklega flestum, alltaf heillandi a fylgjast me ljsadrinni dansa yfir himininn, hvta, bla, gula, raua og grna. a fylgdi frttinni a frost vri miki og norurljs berandi. Sagt var a astur til skounar vru gar enda miklar stillur og frosthrkur miklar. tt a s ekki tengt saman frttinni, er a v miur tbreiddur misskilningur a norurljs komi me kulda ea srstkum frosthrkum. Norurljs eru langt fyrir ofan verahvolfi og frost ea funi hafa engin hrif gjrninginn. Hitt er anna ml eins og segir frttinni, a a fer oft saman norurljsadr, gott skyggni veturna me heirkju, miklu frosti og stillum. M..o., fyrirtaksastur til a njta norurljsa.

Slblettir, slgos og slvindar

Slgos

Norurljs eiga uppruna sinn yfirbori slar. Krna slar eytir gasi t slkerfi formi gass sem eru elektrnur og prtnur. etta kallas slvindar, en eir berast me 400-600 km. hraa sekndu allt t fyrir endimrk slkerfisins okkar. Vi og vi eiga sr strkostleg slgos slblettum vi mibaug slar. Vi slkar hamfarir berst gfurlegur stormur elektrna og prtna til jara nokkrum klukkustundum, u..b. 21 klst. 1.0002.000 km hraa sekndu.

Til jarar

Segulhvolf

egar gasi kemur til jarar lendir a segulsvii ess og ar me taka kraftar jarar vi. segulsvii jarar sogast gaseindirnar niur svelgi vi suur- og norurplinn, en hluti gasins verur innlyksa lgum segulhvolfinu. ar velkist a um uns a sogast niur a jru ea eytist aftur t geiminn. Segulhvolf jarar er lagskipt me kraftalnum sem liggja fr suurplnum a norurplnum. Vi hvorn plinn fyrir sig koma kraftalnurnar niur a jrinni hringlaga kafla umleikis segulskautin. essi hringlaga kafli ea baugur er kvenum breiddargrum og einmitt v svi sjst norurljs.

Stormar og hviur segulhvolfinu

Segulpllinn

ar sem kraftalnurnar koma niur a jru vi plana myndast nokkurs konar snertifltur fyrir gaseindir utan r geimnum og efnissambanda fr lofthjp jarar. arna rekast prtnurnar og elektrnurnar fr slinni vi efni efstu lgum lofthjpsins ofsafengnum rekstrum. tkunum tekur efni fr lofthjpnum til sn gaseindirnar sem vibtarorku, rvast skamman tma og losar sig san vi umframorkuna formi ljss. annig myndast norurljsin.

Meira sar...


Aljlegt r stjrnufrinnar 2009

Vetrarbrautin

Mynd: SkyMaps

vef International Year of Astromony 2009 segir m.a. formla: "

The vision of the International Year of Astronomy (IYA2009) is to help the citizens of the world rediscover their place in the Universe through the day- and night time sky, and thereby engage a personal sense of wonder and discovery."

Sj frekar hr vef IYA2009

etta eru einstaklega ngjulegar frttir, a 2009 skuli tileinka stjrnfrinni af hlfu Sameinuu janna og frbrt tkifri a efla mevitun og gla huga flks frinni. Minn er lka, og hj svo mrgum, hur duttlungum frttaveitu, snilegra uppkoma himni og frstunda minna til a sinna athugunu og kannski ess helst a vafra um vefinn leit a ggnum a lesa og lra um.

etta verur eflaust spennandi tmi m.t.t. upplsingaveitu fristofnana, lklega hr slandi einnig formi fyrirlestra og annarra uppkoma. Enda hef g tr a aukinn skilningur gangi himintunglanna auki skilning okkur sjlfum og kannski helst sm okkar og ltilvgi gangvart essu ggantska skpunarverki sem alheimurinn er.

Me von um gleileg jl og ngjuleg ramt. Bloggumst nju ri.

Finnur Jhannsson Malmquist


21. febrar kl. 03.00, tunglmyrkvi

Tungmyrkvi feb. 2008

Afararntt fimmtudagsins 21. febrar verur tunglmyrkvi sem m.a. sst han fr slandi. Hann hefst rmlega hlfeitt rtt eftir mintti og endar rmlega korter yfir sex um morguninn. Nkvmar tlulegar upplsingar m finna hrna hj NASA

essi myrkvi er rlti styttri en s sem vi sum byrjun mars 2007, en a munast sosum ekki nema um 12 mntum fullum myrkva (Total Eclipse). mars var hann 37 mn., en nna verur hann 25. mn.

Tmasetningarnar eru essar helstar:

  • Deildarmyrkvi hefst (Penumbra): 00:34:59
  • UTAlmyrkvi hefst (Umbra): 01:42:59 UT
  • Almyrkvi: 03:00:34 UT
  • Almyrkvi endar/deildarmyrkvi hefst: 03:51:32 UT
  • Deildarmyrkvi: 05:09:07 UT
  • Deildarmyrka (tunglmyrkva) lkur: 06:17:16 UT

essi myrkvi er nokkru sar um nttina en s mars, en hmarki er kl. 03 um nttina. a er nttrulega von um a a veri heiskrt og gott veur til skounar og ljsmyndunar. Hmyrkvinn mun eiga sr sta suvestri og um 30 upp himni. Stjrnumerki Ljni verur baksvis og Regulus til hgri og reikistjarnan Satrnus til vinstri.

g geri nokkrar tilraunir til ljsmyndunar mars s.l., en tkst misvel upp. g er me gtis tkjakost, en vantar upp reynsluna. Gaman vri a heyra r og reynslusgur lesenda um nturljsmyndun af essu tagi. Spurning hvor menn kannist vi -regluna sem mig minnir a s: -16 + Speed 160 + ISO 160. Kannski bara bull. Endilega sendi lnu um hvernig best s haga sr vi astur sem essar.


Tunglmyrkvi 21. febrar 2008

Maur er sosum voa upptekinn af htardgunum framundan, en g er farinn a hlakka til tunglmyrkvans febrar lka. ess utan hef g n ekki veri duglegur a fra "useless info" hr inn bloggi, stefnan er a bta r v nstunni.

Tunglmyrkvinn...

Mninn, fullt tunglHann er afararntt fimmtudagsins 21. febrar, hefst um 00.40, nr hmarki um kl. 03.30 og lkur um 06.15.

Strri tgfa og rttari rammahlutfllum er a finna hr, 1280x640 px mpg-skjal, 2,5 MB:
http://www.alphabet.is/sources/global/LunarEclipse21022008.mpg

Meira sar.


Hrvareldur

Hrvareldur (St. Elmo's Fire) og mrarljs (Will o'the Wisp - lat.: ignus fatus)

(St. Elmo's Fire-myndin er annar pakki, og ekki sri, fr rinu 1985 - sj Internet Movie Database)

g hef einu sinni s hrvareld tvarpsmastri Eyjafiri fyrir mrgum rum. g man lti eftir kringumstum nema hva g var "ljsmyndaleiangri" ljsaskiptum a sumarlagi. etta var rtt vi Skjaldarvk, vi tvarpsmastur rtt fyrir noran vi Akureyri. Mig langai a taka ljsmynd upp eftir mastrinu a innanveru og greip um einn burarbitann. var sem eins og a g hefi kra af flugu og a hn vri a kitla mig lfann. g kippti a mr hendinn og s mr til undrunar a g var tluvert brenndur og me far lfanum eftir bitann.

g hafi leitt rafstraum um mig r mastrinu niur jr. leit g upp eftir mastrinu og s mjg daufan og blleitan bjarma efst uppi mastrinu.

Hva um a, ekki hef g s svona aftur. En g lri hva etta var og a hrvareldur vri ekkt fyrirbrigi r sjmennsku egar hann myndast siglutrjm og ru tistandandi af skipum og vi rafmgnu veurskilyri. dag er fyrirbrigi alekkt hj flugmnnum egar flogi er gegnum rafmagna veurkerfi, rumublstrum ea "sellum" eins og a er kalla. vill hrvareldur myndast utan vlunum og leikur um r me ofsafengnari htti en s mstrum skipa. Taka skal fram ljsagangurinn er alveg httulaus fluginu og er aalega skemmtun ea til ama fyrir flugmenn (sem kveikja gjarnan ljsunum flugstjrnarklefanum mean leiftrin ganga yfir).

Hr Youtube m m.a. s hvernig hrvareldur leikur um framru Amerskrar herflugvlar r Persaflastrinu.

Vsindavefnum er vsa heimild fr fyrri ldum (Ferabk Eggerts lafssonar og Bjarna Plssonar) um notkun orsins og enn fremur sagt fr orunum "hrljs" og "hrlog" r Sturlungasgu. St. Elmo's Fire enska vsu er nefnt eftir verndardrlingin sjfarenda (Erasmus Elmo - sj wikipedia.com).

a sem g hef n a rekja saman um orsakir hrvarelds er egar andrmslofti hlest upp af mnushlnum elektrnum og r "hlaupa" yfir nsta "skaut". Skauti er t.d. siglutr, loftnet bifrei, jafnvel hfu manneskju, hvss horn hskum o.s.frv. Mr dettur hug a fyrirbrigi s lklegra a sna sig sur jartengdum skautum, annig vri lklegra a sj etta nju raflnumastri en gmlum trsmastaur, en a er bara getgta. Hvers vegna jfnunin sr sta mjg afmrkuu svi og me svona "rlegum" htti kann g ekki a fara me og rtt fyrir a hafa teki til internetinu marga mnui, hef g ekki fundi skringu mlinu. etta er t.d. lkt eldingu a v marki, a hrvareldurinn er merki um a hleslur su a jafnast t "rlegri" mta en egar eldingu lstur niur. Hrvareldur er v nr v a vera nningur milli pls- og mnushlainna elektrna, frekar en ofsafengin hleslujfnun formi eldingar. Hver elisfrin er sem sagt bakvi fyrirbrigi kann g ekki a fara me nkvmlega, en kannski mtti lka glggva sig mlinu Vsindaverld Hsdragarsins?

Mrarljs

Mrarljs er skv. mnum skilningi allt nnur Ella. Ef hrvareldur er afrakstur veurfyrirbrigis, er mrarljs meira jarfri- ea lffrilegt. meina g a gas fr rotnandi grri, drargangi ea draleifum veldur mrareldi, en elektrnskar hleslur valda hrvareldi. g hef aldrei s mrarljs, en a gas brjti sr lei yfirbor fr rotnandi grurleifum er ekkt fyrirbrigi (.m.a. getgtur um a Lagarfljtsormurinn s tskrur annig). Sagt er fr v a vetnisfosfrsambnd og metangas oxiderist og myndi etta ljs.

Mrarljs er ekkt enskun undir nafninu Will o'the Wisp, latnu; ignus fatuus/ignus fatus (ignes fatui) [sj Wikipedia]. Einnig kalla Will with the Wisp, Jack with a Lantern ea Jack-o'lantern. Villuljs er samheiti yfir ljsi, villandi fyrir feramenn rkkrinu skv. sgusgnum. Gjarnan sagt fr fosfrlituu smljsi sem bregur fyrir skamma stund. Ekki vivarandi eldi sem lsir upp umhverfi eins og hrvareldur gerir.

Gaman vri a f vibrg vi essum upplsingum og hvort einhver hafi bari svona augum hr landi.

"Off the record":
tiltektinni internetinu fann g m.a. etta undir "ignus fatui", sel a ekki drara en g ggglai a: Ignes Fatui drykkur
1 oz gin
oz Green Chartreuse
mtsk Galliano
oz lime cordial
1 skvetta af Blue Curacao
1 skvetta af Pernod
Hristist saman me muldum s.

Eldhnttur - "Ball lightning"


Sumir kunna a muna eftir raunum Tinna (Sj kraftmiklar kristalsklur) egar gnvnlegur eldhnttur gekk eftir honum og flgum hans. Kannski var Herg a vitna til "Ball Light" essu tilfelli, hvur veit. Hva um a, eldhnttur af essum toga birtist gjarnan samfara rumu- og eldingaveri og lsir s annig a ljskla str vi krfubolta skst um miklum hraa og hverfur san n nokkurs fyrirvara - furi upp rskotsstundu. a er lti um heimildir a finna, sst um eli fyrirbrigisins, en lklegast er um a ra fyrirbrigi skylt ea eins og eldingar. Fyrirbrigi var ekkt seinni strsrunum og kalla "Foo Fighter". kom gjarnan fyrir a ljskla, ea ljsklur eltu strsflugvlar og gilti einu um hva flugmennirnir brugu fyrir sr undanhlaupunum, alltaf elti ljsi uns a hvarf eins skjtt og a birtist.

Einhver staar s g lka a tengsl vru milli eldhnatta og jarhrringa. A tilkoma eldhnatta niri vi jru vri samhengi vi jarskjlfta og yfirborsspennun sem eim getur fylgt.

Hr er leitt getum a svona ljsklu YouTube: Ball Light


Aeins meira um snsnigla

rhallur Ragnarsson Holtakoti ingeyjasveit sendi mr myndir af snsniglum sem hann tk sunnudaginn 4. mars s.l. tnunum vi binn. etta er einmitt sklabkardmi um sniglana sem g var a forvitnast um hr blogginu.

Myndirnar og sa rhalls er a finna hr:

Mynd 1 Mynd 2 Vefsa Holtakots


Tunglmyrkvinn r Borgarfiri og Kaldadal

Ekki ni g gum myndum af tunglmyrkvanum. g lenti v, eins og flestir hr landi, a sk dr fyrir herlegheitin egar hst st. En hva um a.

g fr alla lei upp a Langjkli, afleggjarann fr Kaldadalslei a jkli, og ar s g myrkvann hefjast.

g tk nokkrar myndir, en v miur voru flestar tkomurnar undir vntingum. egar almyrkvinn gekk gar var allt biksvart arna undir jkli. Einstaka stjrnur skinu, en v miur sst koparlitt tungli ekki vegna tkomubakka sem gekk yfir.

Sar ni g nokkrum myndum af myrkvanum egar tungli gekk r skugganum, ea rtt upp r eitt.

a eru nokkrar fleiri myndir hr Flickr


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband